Skip to content Skip to navigation

Podział majątku dorobkowego małżonków

Podział majątku małżonków nie może nastąpić w trakcie trwania związku małżeńskiego, ponieważ w tym okresie jest on niepodzielny.

Majątek może być podzielony w kilku sytuacjach. Sąd może przeprowadzić taki podziału majątku o ile nie przedłuży to postępowania w sprawie o rozwód.

Taka możliwość zaistnieje w praktyce wówczas, gdy obie strony będą zgodne co do sposobu dokonania podziału, w szczególności porozumienie obejmować będzie składniki majątku, ich wartość, wysokość i okres ewentualnych spłat. Jeżeli między rozwodzącymi się małżonkami zaistnieje w tym zakresie spór, co najczęściej ma jednak miejsce, Sąd oddali prawdopodobnie taki wniosek i nie będzie się nim zajmował w trakcie sprawy rozwodowej.

Po rozwodzie podziału majątku można dokonać w sposób umowny lub sądowy. Umowny podział majątku jest możliwy do przeprowadzenia, gdy rozwiedzeni małżonkowie są w stanie osiągnąć porozumienie i w sposób zgodny podzielić majątek. Jeżeli w skład majątku wchodzą wyłącznie ruchomości – wystarczy zawarcie odpowiedniej umowy na piśmie. Jeśli jednak przedmiotem podziału jest nieruchomość to konieczna będzie wizyta u notariusza w celu podpisania umowy w formie aktu notarialnego. Należy jednak pamiętać, że notariusz jedynie spisuje oświadczenia woli stron, a nie zajmuje się doradzaniem im przy dokonywaniu podziału. Umowny podział majątku może dotyczyć też tylko części majątku.

W każdym wypadku (a zawsze w sytuacjach spornych) można skorzystać z drogi sądowej i dokonać sądowego podziału majątku. Opłata sądowa za wniesienie wniosku o podział majątku wynosi 1000 złotych, a jeżeli strony dołączą do wniosku tzw. zgodny plan podziału – 300 złotych.

Sprawy o podział majątku nie ulegają przedawnieniu, co oznacza, że sąd nie oddali takiego wniosku z uwagi na upływ czasu. Niemniej jednak warto pamiętać, że ze względów dowodowych nie warto czekać ze złożeniem takiego wniosku zbyt długo, gdyż z upływem czasu udowodnienie pewnych kwestii może być utrudnione.

W trakcie sprawy sąd ma obowiązek ustalić poszczególne składniki majątku byłych małżonków, jak również ich wartość. W przypadkach spornych sąd powołuje biegłych, którzy w swoich opiniach dokonują oszacowania wartości składników majątku. Niestety powoduje to często znaczne wydłużenie postępowania, jak również podwyższa jego koszty, gdyż wynagrodzenie biegłego opłacają strony takiego postępowania. Ostatecznie sąd ustala wartość majątku wspólnego, ustala istniejące pomiędzy stronami roszczenia, zasady spłaty stron postępowania oraz okres, w jakim ma to nastąpić.

W przedmiotowym postępowaniu strony mogą dochodzić także ustalenia nierównych podziałów, zwrotu wydatków i nakładów, z majątku osobistego jednego z małżonków do majątku wspólnego, bądź z majątku wspólnego na rzecz majątku jednego z małżonków.

Warto zwrócić uwagę, że chociaż zgodnie z art. 43 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego, każdy z małżonków ma taki sam udział w majątku wspólnym, na wniosek jednej ze stron sąd może orzec nierówne udziały w majątku. Konieczność udowodnienia przyczynienia się małżonków w różnym stopniu do pomnażania majątku lub dbania o gospodarstwo domowe i rodzinę oraz występowania ważnych powodów dla ustalenia nierównych podziałów, spoczywa na osobie, która o to wnioskuje.

Sąd dzieląc majątek dorobkowy dzieli tylko aktywa, nie dzieli natomiast zobowiązań, kredytów, czyli długów. Dlatego też sąd dokonujący podziału majątku nie może zwolnić jednego z małżonków od obowiązku spłacania np. kredytu mieszkaniowego. W tym zakresie konieczne będzie renegocjowanie umowy kredytowej z bankiem.