Skip to content Skip to navigation

Koszt pochówku jako dług spadkowy

Koszty pochówku należą do tej grupy zobowiązań spadkowych, które za życia spadkodawcy nie istniały, a powstały w osobie spadkobiercy (podobnie jak koszty postępowania spadkowego, w tym koszty zarządu spadku nieobjętego, wynagrodzenia wykonawcy testamentu). Odpowiedzialność za długi spadkowe ponoszą spadkobiercy. Jeżeli jeden z nich spełnił świadczenie, a więc wydatkował jakieś środki celem spłaty długu, może on żądać zwrotu od pozostałych spadkobierców w częściach, które odpowiadają wielkości ich udziałów (art. 1034 KC).  

Do kosztów związanych z pogrzebem, które podlegają zwrotowi, należą takie bezpośrednie wydatki jak: przewóz zwłok, nabycie trumny, zakup miejsca na cmentarzu oraz wydatki odpowiadające zwyczajom danego środowiska. Do tych wydatków zalicza się koszt postawienia nagrobku, wydatki na kwiaty i wieńce oraz zakup odzieży żałobnej. Wydaje się uprawnione wymienienie wśród kosztów wydatków związanych opłatami poniesionymi dla duchownego celebransa, kościelnego czy organistę (ale już nie koszty innych artystów dokonujących np. oprawy muzycznej uroczystości).

W przypadku kosztów wzniesienia nagrobku można domagać się zwrotu kwoty rzeczywiście poniesionej, chyba że koszt ten przekracza ustalone zwyczaje. Wówczas zasadne jest jedynie żądanie zwrotu kosztów przeciętnych, czyli nie wyższej niż średnia cena za pomnik obowiązująca w momencie jego wystawienia. Dług pieniężny związany ze wzniesieniem nagrobka jako zobowiązanie pieniężne podlega  bowiem rozliczeniu w postępowaniu działowym według nominalnej wysokości (uchwała SN z 22 listopada 1988 r., sygn. akt III CZP 86/88).

Wydatkami związanymi z organizacją pogrzebu są również koszty poczęstunku dla osób uczestniczących w pogrzebie, tj. członków rodziny oraz najbliższych współpracowników czy przyjaciół zmarłego. Koszt ten nie powinien przekraczać rozsądnych, stosownych do okoliczności i zwyczajów granic (wyrok SN z 6 stycznia 1982 r., sygn. akt II CR 556/81). Winno się tu brać pod uwagę jedynie główny posiłek.

Należy pamiętać, że warunkiem uwzględnienia powództwa o zwrot poniesionych wydatków jest konieczność ich rzeczywistego poniesienia jeszcze przed datą wniesienia pozwu. Żądanie zwrotu kosztów np. nagrobku tylko w oparciu o szacunki, wyceny, a zatem jeszcze przed jego wzniesieniem, zostanie przez sąd uznane za przedwczesne, a przez to nieuwzględnione (wyrok SN z 4 czerwca 1996 r., sygn. akt II CKN 852/97).